no-img
پارس یونی

فرهنگ تحلیلی موضوعی آثار منثور شیخ احمد جامی - پارس یونی


پارس یونی
گزارش خرابی لینک
اطلاعات را وارد کنید .

ادامه مطلب

فرهنگ تحلیلی موضوعی آثار منثور شیخ احمد جامی
zip
۱۹ فروردین ۱۳۹۶
۲,۰۰۰ تومان
۲,۰۰۰ تومان – خرید

فرهنگ تحلیلی موضوعی آثار منثور شیخ احمد جامی


با نگاهی کوتاه به تاریخچه¬ی فرهنگ نویسی در زبان فارسی، می¬بینیم که تا روزگار معاصر، فرهنگ¬ها جنبه‌ی عام داشته؛ یعنی به یک مقوله یا صنف، دسته و رشته¬ی خاصّی اختصاص ندارند. با گسترش دامنه¬ی دانش¬ها، تکنیک¬ها و هنرها، امروزه فرهنگ¬های اختصاصی در هر رشته از علوم تهیّه شده است؛ به طوری که بعضی از لغات و اصطلاحات خاصّ آن رشته را در لغت نامه¬های معمولی نمی¬توان یافت .

متون عرفانی نیز از این تخصّص¬گرایی دور نمانده و تاکنون فرهنگ¬های متفاوتی در این زمینه به رشته¬ی تحریر درآمده است که برخی از آنان به صورت عمومی، بعضی اصطلاحات عرفان و تصوّف را مختصر یا مفصّل شرح داده¬اند و برخی از آن¬ها درباره¬ی اصطلاحات و تعبیرات یک اثر خاص یا یک نویسنده¬ی خاص نگارش یافته است. در ذیل به برخی از آن¬ها اشاره می‌شود:
۱- شرح اصطلاحات تصوّف تألیف سیّد صادق گوهرین (۱۰ جلد)
۲- فرهنگ لغات و اصطلاحات و تعبیرات عرفانی، سیّد جعفر سجّادی (۱ جلد)
۳- فرهنگ نوربخش، جواد نوربخش (۸ جلد)
۴- فرهنگ اصطلاحات عرفانی، منوچهر دانش¬پژوه (۱ جلد)
۵- تبیین اصطلاحات و واژه¬های غزلیات عرفانی، احمد حبیبیان (۱جلد)
۶- مفهوم و معانی اصطلاحات عرفانی، حسین علی اکبر قوچانی (۱ جلد)
۷- فرهنگ اصطلاحات استعاری صوفیه ، شرف الدّین حسینی ابن الفتی تبریزی(قرن هشم) (۱جلد)
۸- فرهنگ قیاسی عشق و عرفان، مهشید مشیری (۱ جلد)
۹- شناخت شاخص¬های عرفانی( مجموعه¬ی سه رساله از مولانا محمّد طبسی، فخرالدّین عراقی و ملّا حسین فیض کاشانی) (۱ جلد)
۱۰- فرهنگ اصطلاحات عرفان و تصوّف عبدالرزّاق کاشانی، ترجمه محمّد علی مودود لاری (۱ جلد)
۱۱- فرهنگ اصطلاحات عرفانی ابن عربی، گل بابا سعیدی (۱ جلد)
۱۲- فرهنگ واژگانی ادبی – عرفانی، جمعی از مؤلفان (۱ جلد)
۱۳- فرهنگ اصطلاحات عرفان اسلامی، جمعی از پژوهشگران (۱ جلد)
۱۴- فرهنگ اصطلاحات عرفانی محیی الدّین عربی، ترجمه¬ی قاسم میرآخوری و حیدر شجاعی (۱ جلد)
با سیری کوتاه در این آثار، خواهیم دید که همه¬ی آن¬ها کاملاً تخصّصی بوده و برخی مربوط به آثار منثور و برخی نیز مربوط به آثار منظوم می¬باشند و یا برخی بسیار مفصّل و کامل به شرح اصطلاحات و لغات پرداخته، ولی برخی خیلی کوتاه و مجمل به توضیح واژگان پرداخته و البتّه برخی تنها به آوردن معادل¬های انگلیسی آن¬ها اکتفا کرده¬اند. در هر صورت می¬توان از همه¬ی آن¬ها به عنوان فرهنگ¬های تخصّصی عرفان و تصوّف یاد کرد.

ضرورت و انگیزه¬های تحقیق:
به گمان بنده، برای آشنایی دقیق و کامل با تمام جوانب افکار و اندیشه¬های یک صاحب اثر، ضروری است که فرهنگی خاص برای آثار او نوشته شود، چون اثر هر نویسنده یا شاعر در عین تشابه با آثار معاصرانش، تفاوت¬های زبانی و فکری نیز با آن¬ها دارد و این ضرورت در متون نثر عرفانی بیش از بیش جلوه¬گر می¬باشد.
با توجّه به این نکات و همچنین جایگاه عرفانی، ادبی، علمی و اجتماعی شیخ بزرگوار احمد جامی نامقی و تأثیر و جایگاه ممتاز این عارف شهیر در خطّه¬ی پاک و عارف پرور تربت جام و تعلّق خاطر این مرید نوآموز به این عارف پاک طنیت و ادای دِین به عنوان هم¬ولایتی ایشان و نیز پیشنهاد آگاهانه و دلسوزانه¬ی استاد بزرگوار جناب آقای دکتر خواجه¬ایم، انگیزه¬هایی شد تا در مسیر نگارش فرهنگی تحلیلی از اصطلاحات عرفانی آثار منثور ژنده پیل احمد جامی نامقی گام بردارم.

روش تحقیق:
روش کار در این تحقیق به شیوه¬ی کتابخانه¬ای است. ابتدا پس از مطالعه¬ی اجمالی آثار شیخ احمد جام، پنجاه وشش واژه و اصطلاح عرفانی از آثار این عارف ژنده پیل استخراج و هر یک به عنوان یک مدخل در نظر گرفته شد. با توافق استاد محترم راهنما، چند تن از عارفان و صوفیان پیش و پس از احمد جام انتخاب گردید؛ از جمله خواجه عبدالله انصاری، احمد غزّالی، عین القضّات همدانی، ابوالقاسم قشیری و عزّالدّین کاشانی، سپس هر واژه و اصطلاح در آثار این عارفان جستجو گردید؛ در هر مورد، نظر و دیدگاه نویسندگان آن، مورد بررسی و شناخت قرار گرفت و در ادامه، نظر شیخ احمد جام نیز از آثار وی استخراج و سپس در بیشتر موارد به نوعی مقایسه و نتیجه¬گیری پرداخته شد. در ضمن در تعریف لغوی و اصطلاحی واژگان از نظرات بزرگان دیگری بجز افراد مذکور نیز استفاده شد تا اثر از ارزش و عمق بیشتری برخوردار گردد. در بعضی از مدخل¬ها، مطلبی ذکر نشده و فقط به مدخل دیگری ارجاع داده شده است. دلیل این کار، این است که در آثار احمد جام، مدخل¬هایی مانند درویش و صوفی، جذبه و کشش، حقیقت و شریعت و… با هم و در کنار هم آمده و شیخ به نوعی مقایسه پرداخته است؛ به این دلیل، ما آن دو را از یکدیگر جدا کرده و در یک مدخل که در ترتیب حروف الفبا پیش¬تر قرار می¬گیرد، کامل توضیح داده¬ایم و در مدخل دیگر فقط مطلب را به مدخل پیشین ارجاع داده¬ایم.
ناگفته نماند که کار در زمینه¬ی آثار منثور عرفانی احمد جام، بسیار گسترده و مستلزم وقت طولانی بود و نیز به دلیل عدم دسترسی به همه¬ی آثار این عارف شهیر با موافقت استاد محترم راهنما، این جستجو و تفحّص در چهار اثر شیخ بزرگوار شامل مفتاح النجات، انس‌التّائبین، روضه المذنبین و سراج السّائرین انجام گرفت.

فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده¬ی فارسی
پیش گفتار ۷-۱
نشانه¬های اختصاری ۸
فصل اوّل: زندگی و مشرب عرفانی احمد ۳۵-۹
یا
دداشت¬ها ۳۸-۳۶
فصل دوم: مدخل¬ها ۲۷۱-۳۹
ابدال ۴۳-۴۰
احسان ۴۶-۴۴
اخلاص ۵۱-۴۷
ادب ۵۸-۵۲
بیداری ۶۱-۵۹
پیر ۶۶-۶۲
تقوی ۷۰-۶۷
تفویض ۷۳-۷۱
توبه ۷۹-۷۴
توحید ۸۵-۸۰
توفیق ۸۷-۸۶
توکّل ۹۳-۸۸
جذبه ۹۷-۹۴
حال ۱۰۲-۹۸
حرص ۱۰۶-۱۰۳
حقیقت ۱۱۰-۱۰۷
حیرت ۱۱۲-۱۱۱
خانقاه ۱۱۶-۱۱۳
خوف ۱۲۱-۱۱۷
درویش ۱۲۶-۱۲۲
دنیا ۱۳۰-۱۲۷
دولت ۱۳۲-۱۳۱
رجا ۱۳۶-۱۳۳
رحمت ۱۳۸-۱۳۷
روح ۱۴۱-۱۳۹
ریاضت ۱۴۲-۱۴۴
زهد ۱۵۱-۱۴۵
سرّ (اسرار) ۱۵۵-۱۵۲
سماع ۱۶۲-۱۵۶
شریعت ۱۶۳
شکر ۱۶۷-۱۶۴
صبر ۱۷۳-۱۶۸
صوفی ۱۷۴
طاعت ۱۷۷-۱۷۴
طلب ۱۸۱-۱۷۸
عشق ۱۸۷-۱۸۲
عقل ۱۹۰-۱۸۸
علم ۱۹۸-۱۹۱
فقر ۲۰۳-۱۹۹
قناعت ۲۰۷-۲۰۴
کرامت ۲۱۴-۲۰۸
کشش ۲۱۵
مؤمن ۲۱۸-۲۱۵
مجاهدت ۲۲۲-۲۱۹
محبّت ۲۲۹-۲۲۳
مرید ۲۳۵-۲۳۰
معرفت ۲۴۲-۲۳۶
ناز ۲۴۶-۲۴۳
نصیحت ۲۴۹-۲۴۷
نفس ۲۵۳-۲۵۰
نیاز ۲۵۴
وجد ۲۵۸-۲۵۴
وقت ۲۶۳-۲۵۹
همّت ۲۶۴
هوی ۲۶۶-۲۶۴
یقین ۲۷۱-۲۶۷
فهرست منابع و مآخذ ۲۷۵-۲۷۲
چکیده¬ی انگلیسی

{jfs 138}



موضوعات :
برچسب‌ها :

دیدگاه ها


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *